Tại phiên chất vấn chiều 4/6, đại biểu Nguyễn Anh Trí và đại biểu Trịnh Ngọc Phương cùng đề cập tới ô nhiễm bụi tại các thành phố lớn.

Bộ trưởng Trần Hồng Hà cho rằng, ô nhiễm không khí chưa tới mức nghiêm trọng.

Thông tin về bụi được đại biểu Nguyễn Anh Trí lấy được bản tin hàng ngày và khoảng cỡ tuần trước rất nhiều người cũng đọc bản tin này. “Tôi là bác sỹ tôi biết bụi đang gây ô nhiễm rất nghiêm trọng đời sống của chúng ta”. – ông Trí khẳng định.

Trong khi đó, đại biểu Trịnh Ngọc Phương - Tây Ninh lại đưa ra nhiều số liệu cụ thể hơn về vấn đề này. Theo đó, Việt Nam là một quốc gia có mức độ ô nhiễm không khí đặc biệt cao so với các nước trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương. Thống kê cho thấy có tới 50% số ngày trong năm có chất lượng không khí kém dẫn đến một số bệnh như viêm phổi, viêm họng, viêm phế quản, bụi phổi than…

“Chúng ta đã có Luật Bảo vệ môi trường 2014, Nghị định 155 về xử lý vi phạm đối với hành vi gây ô nhiễm không khí, pháp luật về xây dựng giao thông, khai thác khoáng sản, du lịch, v.v. đều quy định về bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, đến nay tình trạng trên vẫn tồn tại và ngày càng có dấu hiệu gia tăng, làm ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe người dân. Xin Bộ trưởng cho biết hiện nay Bộ đã kiểm soát được tình trạng ô nhiễm này không? Giải pháp cụ thể và căn cơ đã giải quyết đến mức an toàn cho tình trạng nêu trên cũng như làm giảm tác hại của nó đến biến đổi khí hậu?. – đại biểu Phương chất vấn.

Trả lời về vấn đề này, ông Trần Hồng Hà - Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường cho biết, chúng ta đang đưa ô nhiễm từ các làng nghề, ô nhiễm từ khu dân cư ra khu công nghiệp. Trên thực tế đã hình thành các khu dân cư ô nhiễm rất nặng.

Thực tế các cụm công nghiệp thì các loại hình công nghệ lạc hậu từ các đô thị, từ các thành phố về khu vực này và nhiều loại hình công nghiệp rất ô nhiễm xuất phát từ các làng nghề và hiện nay người ta đã chuyển sang làm các loại công nghiệp này. "Đây là một thực trạng tôi cho rằng đúng như phản ánh”. – ông Hà nêu nhận xét.

Theo ông Hà, vừa rồi Thủ tướng Chính phủ đã ban hành nghị định về quản lý cụm công nghiệp, khu công nghiệp và trong đó đã trực tiếp giao các nhiệm vụ rất rõ, không chỉ có địa phương, bởi vì vấn đề quản lý môi trường gần như là những loại hình đầu tư ô nhiễm môi trường, nên tất cả vấn đề quy chuẩn, tiêu chuẩn hoặc ban hành chiến lược quy hoạch, kế hoạch là Thủ tướng đã phân cho Bộ Tài nguyên và Môi trường.

“Ngay sau khi nghị định của Chính phủ được ban hành, Bộ TN&MT đã quan tâm đến công tác giám sát, kiểm tra, đồng thời cũng xem xét trách nhiệm của các bên. Tôi muốn nhấn mạnh cấp tỉnh, Sở TN&MT, cấp huyện cần phải có năng lực, cần phải thanh tra, kiểm tra để đánh giá toàn bộ bố trí của các cụm công nghiệp, khu công nghiệp, rà soát lại các loại hình và đồng thời cũng phải có ngay danh sách các loại hình ô nhiễm quá ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống người dân thì phải đình chỉ hoạt động. Chúng ta không phân biệt loại hình doanh nghiệp trong cụm công nghiệp này với các loại hình trong các khu công nghiệp, bởi vì tôi cho rằng về tính chất ô nhiễm nằm ở ngay khu dân cư thì còn nghiêm trọng hơn”. – Bộ trưởng Hà thông tin.

Về giải pháp, ông Hà cho rằng Bộ TN&MT sẽ ban hành quy chuẩn và việc thanh tra, kiểm tra, quản lý cũng như các giải pháp về hướng dẫn về các công nghệ xử lý cũng như kiểm soát về vấn đề đầu tư hạ tầng v.v... cũng như năng lực địa phương.

Về số liệu các đại biểu đưa ra, ông Hà không đồng tình bởi công bố này được đưa ra từ một trạm quan trắc của một tổ chức phản ánh mang tính cục bộ. Các trạm quan trắc mà Bộ TN&MT Hà Nội, TP HCM chưa phản ánh tình trạng nghiêm trọng đến vậy.

“Đương nhiên, chúng ta thừa nhận ô nhiễm môi trường không khí ở các đô thị lớn, các đô thị tập trung, đặc biệt liên quan đến giao thông, xây dựng và nguồn từ hoạt động giao thông là có.

Hiện nay Bộ Tài nguyên và Môi trường là cơ quan quản lý đã tham mưu Thủ tướng ban hành quyết định về kế hoạch kiểm soát ô nhiễm không khí trong nguồn nước, trong đó xác định các địa phương đầu tư hệ thống giám sát môi trường không khí. Theo đó chúng ta sẽ biết nguồn ô nhiễm chính ở đâu, khi nào và phải công bố toàn bộ số liệu đó để nhân dân biết chính xác chứ không phải hiện nay chúng ta từ một đài quan sát mà phát đi trên thế giới như vậy”.  – ông Hà thông tin.

Theo ông Hà, mức độ ô nhiễm môi trường "chưa nghiêm trọng như đại biểu phản ánh, chưa đáng quan ngại như vậy". Đương nhiên, phía Bộ Y tế sẽ có đánh giá xem ô nhiễm không khí ảnh hưởng thế nào đến sức khỏe, các bệnh về hô hấp, phổi v.v... “Tôi đồng tình làm sao kiểm soát hết các nguồn thải. nhà nước đã thực hiện nhiều chủ trương như áp dụng tiêu chuẩn kỹ thuật Euro 5 chẳng hạn, chính là chúng ta đang giảm nguồn thải từ giao thông. Tôi cho rằng đó là những giải pháp hết sức quan trọng trong thời gian tới”. – ông Hà nói.

Theo ông, một trong những nguyên nhân gây ô nhiễm đó là rác thải nông thôn rơm rạ, “cứ hết mùa thu hoạch đáng lẽ chúng ta phải tái sử dụng cái đó thì trên thực tế một số địa phương, hộ nông dân sử dụng còn đa số họ đốt ngay trên đồng ruộng, đây là nguyên nhân gây ô nhiễm. Về mùa đông cảm thấy ô nhiễm hơn, đây là do quy luật khí quyển thời tiết nên có cảm giác ô nhiễm hơn”. – ông nói.

Để giải quyết hiện nay về ô nhiễm bụi, ông Hà cho rằng, thứ nhất chúng ta thực hiện kế hoạch của Chính phủ đã phê duyệt là hết sức bài bản. Thứ hai là kiểm soát các nguồn đặc biệt là giao thông, tiến đến giao thông công cộng nhiều hơn, chứ nếu giao thông cá nhân nhiều thế này thì rất khó.

“Chúng ta cần tiến hành kiểm soát ô nhiễm bụi từ hoạt động giao thông, các đô thị văn minh trước khi xe ô tô vào cần có biện pháp kiểm soát ô nhiễm từ các loại xe. Thành phố Hà Nội có đợt dùng than tổ ong đến nay hầu như Hà Nội không còn than tổ ong. Các địa phương khác cũng cần có phương án là thay thế các loại hình thức ở các lò đốt v.v...” – ông Hà nêu giải pháp.

Cũng theo Bộ trưởng Hà, hiện nay có các nhà máy sản xuất điện hạt nhân của Trung Quốc xây dựng gần biên giới. Chính phủ đã giao Bộ Khoa học và Công nghệ là cơ quan quản lý về an toàn hạt nhân xây dựng các trạm để luôn theo dõi chính xác được. Bộ Khoa học và Công nghệ, cơ quan quản lý nhà nước sẽ chính thức làm việc với cơ quan hạt nhân quốc tế để thường xuyên có những đoàn thanh tra quốc tế kiểm soát các quy chuẩn an toàn các hoạt động ở đây. Không chỉ có Bộ TN&MT mà bản thân thành phố Hà Nội vừa rồi cũng đã đưa ra một kế hoạch rất cụ thể về việc phòng, tránh ô nhiễm hạt nhân khi nó xảy ra đối với thành phố Hà Nội.

“Các nhà máy điện hạt nhân không chỉ được sự quan tâm của chúng ta mà cộng đồng thế giới, tổ chức hạt nhân thế giới cũng có trách nhiệm kiểm soát. Tôi cho rằng với những công nghệ hiện đại và phối hợp quốc tế để giám sát, kiểm soát cũng như chúng ta có trách nhiệm với người dân trong vấn đề thường xuyên theo dõi, giám sát thì chúng ta hoàn toàn có thể yên tâm với vấn đề này”. – Bộ trưởng Hà nói.