Bộ sách Lịch sử Việt Nam ra mắt sáng 18.8

Bộ sách Lịch sử Việt Nam do Viện Hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam (VASS) biên soạn mới được làm lễ ra mắt. Ảnh: Ngữ Thiên/Thanh Niên.

Trao đổi với truyền thông, theo PGS.TS Trần Đức Cường – nguyên Viện trưởng Viện Sử học, Chủ tịch Hội khoa học lịch sử Việt Nam, tổng chủ biên bộ sách: “Bộ sử mới này có nhiều điểm mới và nói rõ nhiều vấn đề lịch sử còn “khoảng trống”.

Vậy, những điểm mới, “khoảng trống” đó là gì?

Thứ nhất, Bộ sử đã khẳng định sự tồn tại của 3 vương quốc cổ.

Tuy vẫn khẳng định văn hóa Việt Nam, nhà nước Việt Nam hình thành sớm, song đất nước Việt Nam đã được nhìn nhận trên cơ sở của 3 vương quốc cổ đại đã từng tồn tại đó là: Văn hóa Đông Sơn với vương quốc Âu Lạc. Văn hóa Sa Huỳnh với sự hình thành và phát triển của vương quốc Chămpa. Văn hóa Óc Eo với sự phát triển của vương quốc Phù Nam.

Thứ hai, đánh giá khách quan hơn về các vương triều trong lịch sử.

Đã có các quan điểm mới trong đánh giá các vương triều, trong đó có nhà Nguyễn, nhà Mạc…Chẳng hạn, với vương triều Mạc, các nhà nghiên cứu đã đi đến kết luận đó là một trong những vương triều có đóng góp trong lịch sử Việt Nam. Vương triều này đã giúp giải quyết được các vấn đề khủng hoảng kinh tế xã hội thời Lê.

Hay triều Nguyễn cũng được nhìn nhận với cả những thành tựu lẫn sai lầm. Họ có công lớn lao là thống nhất đất nước, khẳng định chủ quyền quốc gia. Nhưng họ cũng không chấp nhận cải cách khiến đất nước chúng ta lạc hậu đi, vì thế, khi đối diện với cuộc xâm chiếm với thế lực tư bản lúc bấy giờ thì họ để đất nước rơi vào tay ngoại bang.

Thứ ba, bác bỏ, phản kháng lại một luận điệu nói rằng “Việt Nam xâm lược Campuchia”.

Sự thật là Việt Nam đưa quân sang Campuchia năm 1978 ngoài bảo vệ biên giới Tây Nam và làm nhiệm vụ quốc tế thì còn truy quét quân diệt chủng đến tận sào huyệt của chúng, bàn giao lại đất nước cho Campuchia rồi rút về.

Và nhiệm vụ của người viết sử phải nói rõ điều này để nhân dân, thế giới biết và hiểu.

Thứ tư, Bộ sách sử này gọi đích danh chiến tranh biên giới phía Bắc là “một cuộc chiến tranh xâm lược”.

Trong tập 14, từ trang 351 đến 359 viết rõ về “quan hệ với Trung Quốc và cuộc chiến tranh bảo vệ lãnh thổ của Việt Nam ở biên giới phía Bắc”. Bộ sử này đã gọi cuộc chiến tranh biên giới phía Bắc là “cuộc chiến tranh xâm lược” của Trung Quốc.

Vậy là, sau bao năm chờ đợi, bây giờ nhân dân mới thấy có một bộ sách sử dám nói sự thật, phản ánh đúng về cuộc chiến tranh biên giới phía Bắc. Tuy nhiên, một khi đã dám phản ánh sự thật, vậy hãy trung thực hơn nữa, vì 10.000 trang mà chỉ có 8 trang viết về cuộc chiến tranh xâm lược của Trung Quốc năm 1979 thì vẫn là quá ít. Điều này có nghĩa, mới chỉ một phần “khoảng trống” của lịch sử dân tộc được lấp mà thôi.

GS Phan Huy Lê từng nói rằng: “Lịch sử của một đất nước khi xây dựng phải lấy mốc là quốc gia, lãnh thổ, lãnh hải, cư dân đang sinh sống, từ đó làm rõ tiến trình hình thành, phát triển của các vùng miền, tộc người. Điều này sẽ tạo ra tính pháp lý vững chắc để khẳng định tính toàn vẹn, chủ quyền lãnh thổ của dân tộc”.

Theo đó, đã là lịch sử thì luôn theo trình tự từng thời kỳ, diễn biến theo thời gian, phải ghi đúng, phản ánh đúng sự thật, trong đó lấy con người làm trung tâm vì chính con người làm nên lịch sử. Mặt khác, lịch sử càng không cho phép có những “khoảng trống”, không được gượng ép, sắp đặt. Còn chuyện đúng sai thế nào, sẽ theo quan điểm nhận thức của từng người và từng chế độ.

Khách quan mà nói, một câu viết lịch sử hôm nay là “nếp nhăn” trong não cho thế hệ mai sau. Và công lao của các nhà sử học trong bộ sử mới này rất lớn. Bởi, “họ” đã dám nhìn nhận sự thật để đưa ra nhiều điểm mới đúng và khách quan hơn.

Vì thế, cần phải làm sao để những tri thức mới của bộ sử này được phổ biến rộng rãi đến với bạn đọc thuộc mọi tầng lớp. Khi đó, tinh thần yêu nước, lòng tự hào, tự tôn dân dân tộc, của nhân dân ta sẽ được nâng lên tầm cao mới.

Đó chính là nỗi mong chờ của của những người yêu sử nói riêng và toàn thể nhân dân nói chung. Tuy vậy, nhân dân vẫn hy vọng trong tương lai gần, các “khoảng trống” của sử Việt sẽ  tiếp tục được lấp đầy hơn.