BCC hoạt động trong lĩnh vực sản xuất kinh doanh xuất, nhập khẩu xi măng, clinker và các loại vật liệu xây dựng khác; xây dựng các công trình dân dụng, công nghiệp, giao thông thủy lợi; gia công chế tạo mặt hàng cơ khí.

 Doanh thu và lợi nhuận của BCC. (Đơn vị tính: Tỷ đồng)

Doanh thu và lợi nhuận của BCC. (Đơn vị tính: Tỷ đồng)

Khó hoàn thành kế hoạch kinh doanh

BCC vừa công bố báo cáo tài chính hợp nhất Quý II/2017 với doanh thu thuần đạt gần 980 tỷ đồng, giảm hơn 12,7% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong khi đó, giá vốn là 901 tỷ đồng, chỉ giảm nhẹ so với cùng năm ngoái (906 tỷ đồng), khiến lợi nhuận gộp của Cty chỉ đạt 77,8 tỷ đồng, giảm tới 64% so với cùng kỳ năm ngoái.

Trong Quý II, doanh thu tài chính của BCC chỉ đạt 40 triệu đồng, giảm tới 99,6% so với cùng kỳ năm ngoái, do không còn được hưởng lãi chênh lệch tỷ giá. Trong khi đó, chi phí tài chính tăng tới 28,4% so với cùng kỳ năm ngoái lên mức 36,7 tỷ đồng, trong đó chi phí lãi vay là 20,6 tỷ đồng và lỗ chênh lệch tỷ giá gần 16 tỷ đồng.

Sở dĩ chi phí tài chính của Cty tăng mạnh là do hiện tại Cty đang vay nợ ngắn và dài hạn khoảng hơn 1.836 tỷ đồng, trong đó có khoảng 9,8 triệu EUR (tương đương khoảng 255,3 tỷ đồng) vay của Ngân hàng TMCP Công thương Bỉm Sơn. Do tỷ giá EUR/VND liên tục tăng cao trong 6 tháng đầu năm 2017, nên Cty phải chịu khoản lỗ chênh lệch tỷ giá khá lớn.

386,5 tỷ đồng là khoản vay dài hạn của BCC đã đến hẹn phải trả.

Đáng lưu ý là khoản vay dài hạn đến hạn trả nợ của BCC hiện đã lên tới khoảng gần 386,5 tỷ đồng. Theo BCC, khoản vay nợ này vẫn đang nằm trong khả năng thanh toán của Cty. Ngoài ra, chi phí bán hàng của BCC trong Quý II cũng tăng tới 55,3% so với cùng kỳ năm ngoái lên mức 50,4 tỷ đồng.

Mặc dù chi phí quản lý DN của BCC giảm khoảng 18,6% so với cùng kỳ năm ngoái, nhưng không đủ bù đắp cho sự tăng khá mạnh của các khoản chi phí nói trên, nên Cty đã bị lỗ ròng khoảng 39 tỷ đồng trong Quý II, trong đó có gần 33 tỷ đồng là khoản thua lỗ của Cty mẹ.

Được biết, BCC đã đặt kế hoạch doanh thu và lợi nhuận năm 2017 lần lượt là 4233 tỷ đồng và 261 tỷ đồng. Như vậy, đến nay Cty đã hoàn thành khoảng 23,2% kế hoạch doanh thu, còn kế hoạch lợi nhuận còn quá xa vời.

Khó khăn với cái khó chung của ngành

Hiện nay chi phí than chiếm khoảng gần 40% giá thành sản xuất xi măng. Mặc dù giá than đã giảm kể từ cuối năm 2016, nhưng đến nay giá than thế giới vẫn đang cao hơn khoảng 40% so với mức thấp hồi đầu năm 2016 và cao hơn khoảng 10% so với mức trung bình cả năm 2016.

Do than là yếu tố đầu vào có giá tăng mạnh, trong khi nguồn cung xi măng trong nước đang dư thừa, nên BCC không thể tăng giá bán. Bởi vậy, doanh thu thuần của Cty giảm mạnh, nhưng giá vốn hàng bán gần như ít thay đổi. Điều này đã làm giảm đáng kể biên lợi nhuận gộp của Cty trong thời gian qua.

Bên cạnh đó, BCC cũng đang đối mặt với áp lực cạnh tranh rất lớn khi có thêm nhiều đối thủ khác, như Xi măng Long Sơn (tỉnh Thanh Hóa) hoạt động vào cuối năm 2016, với công suất 2,3 triệu tấn/năm; Giai đoạn 1 của Xi măng Sông Lam (tỉnh Nghệ An) hoạt động cuối năm 2016 với công suất 4 triệu tấn/năm;…

Hiệp hội Xi măng Việt Nam (VNCA) cho biết, hiện tổng công suất toàn ngành xi măng đã lên tới 86 triệu tấn/năm, trong khi khả năng tiêu thụ trong nước năm 2017 dự kiến chỉ đạt khoảng 60 triệu tấn. Điều này có nghĩa, thị trường xi măng trong nước đang dư thừa khoảng 26 triệu tấn trong năm 2017.
VNCA dự báo trong quy hoạch, với khả năng tiêu thụ trong nước vào năm 2020 khoảng 93 triệu tấn, thị trường xi măng trong nước cũng sẽ dư thừa khoảng 25-36 triệu tấn.

Những khó khăn và thách thức của BCC cũng đã và đang được thể hiện khá rõ nét ở thị giá cổ phiếu của Cty này. Theo đó, trong 7 tháng đầu năm nay BCC đã giảm khoảng hơn 46%, từ mức 19.200đồng/CP xuống còn 10.300 đồng/CP vào ngày 28/7/2017.

Theo phân tích kỹ thuật, BCC đã nằm sâu trong vùng vượt bán từ trung tuần tháng 7 đến nay, nhưng với tình hình sản xuất, kinh doanh còn nhiều khó khăn, cộng thêm thông tin bị lỗ ròng tới gần 40 tỷ đồng trong Qúy II, thì cơ hội bứt phá trở lại đối với cổ phiếu này vẫn còn quá xa vời. Có chăng cũng chỉ là sự phục hồi nhẹ trong xu hướng giảm giá.

Thách thức tìm đường xuất khẩu

Do nguồn cung trong nước đang dư thừa, nên không chỉ BCC, mà các Cty xi măng khác cũng đang “đau đầu” tìm đầu ra ở thị trường nước ngoài. Trong những năm qua, BCC xuất khẩu xi măng thông qua đầu mối VICEM. Nhưng từ năm 2017, BCC đã hết hạn ngạch xuất khẩu xi măng qua VICEM, mà phải tự tìm kiếm thị trường ngoại cho riêng mình.

Trước đây, xi măng Việt Nam đã khó cạnh tranh được với các sản phẩm của Nhật Bản, Indonesia, Thái Lan, Trung Quốc …, nhưng nay với quy định tại Nghị định 100/2016/NĐ-CP và Nghị định 122/2016/NĐ-CP của Chính phủ, thì phí xuất khẩu xi măng tăng lên khoảng 4,5 USD/tấn clinker và 7,5 USD/tấn xi măng sẽ càng làm cho xi măng Việt Nam bị “lép vế” nhiều hơn trên thị trường quốc tế.

Bởi vì, Nghị định 100/2016/NĐ-CP quy định hàng hóa được chế biến từ tài nguyên, khoáng sản cộng với chi phí năng lượng chiếm từ 51% giá thành sản phẩm trở lên sẽ không được khấu trừ thuế VAT đầu vào. Trong khi đó, Nghị định 122/2016/NĐ-CP của Chính phủ quy định nguyên liệu, bán thành phẩm có giá trị tài nguyên cộng với chi phí năng lượng chiếm từ 51% giá thành sản phẩm trở lên sẽ chịu thuế suất thuế xuất khẩu 5%. Bởi vậy, kim ngạch xuất khẩu xi măng của Việt Nam đã liên tục sụt giảm trong những năm qua. Nếu như sản lượng xuất khẩu xi măng của Việt Nam đạt 20 triệu tấn năm 2014, thì đến năm 2016 chỉ còn vỏn vẹn 15 tấn.

Trước thực trạng này, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã đề nghị Bộ Tài chính nghiên cứu báo cáo Chính phủ trình Quốc hội cho phép các Cty xi măng được khấu trừ thuế VAT đầu vào, giảm thuế xuất khẩu xi măng xuống mức thấp hơn 5%. Tuy nhiên, đề xuất này khó được chấp thuận, bởi TS. Vũ Đình Ánh cho rằng xuất khẩu xi măng là xuất khẩu tài nguyên, nên việc giảm thuế là không cần thiết.