Bảo vệ nhà báo theo cách nào?

Bảo vệ nhà báo theo cách nào?

03/04/2016 3:08 Chiều

(DĐDN)- Sự việc Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng (báo Lao động) bị hành hung dã man và liên tiếp những vụ tấn công nhà báo 1 năm gần đây đang khiến nhiều người lo lắng. Vì vậy, bảo vệ nhà báo tác nghiệp một cách an toàn và hiệu quả được thể hiện rất rõ trong luật pháp của hầu hết các quốc gia trên thế giới.

nha bao

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng (báo Lao Động) bị hành hung dã man khi đang làm nhiệm vụ

Hiện nay, hầu hết nhà báo Việt Nam đều phải đối mặt với nguy hiểm, áp lực để viết bài điều tra với nghiệp vụ không khác gì báo chí quốc tế. Họ đã góp phần đưa ra ánh sáng nhiều việc có lợi ích công như chống tội phạm, giang hồ có tổ chức, các hành vi tham nhũng tiêu cực, bảo vệ an toàn sức khoẻ, môi trường với người dân. Vì thế, các nhà báo cần được pháp luật bảo vệ khi hành động vì lợi ích công.

Nhà báo tác nghiệp có thể coi là “thi hành công vụ”?

Tại dự thảo Luật Báo chí sửa đổi, trước ý kiến đề nghị quy định nhà báo trong quá trình tác nghiệp phải được coi là người thi hành công vụ để có cơ chế bảo vệ đối tượng này, UBTVQH cho rằng, công vụ là hoạt động do cán bộ, công chức nhân danh Nhà nước thực hiện theo quy định của pháp luật nhằm phục vụ lợi ích của nhân dân, của xã hội và được pháp luật bảo vệ.

Nhà báo tác nghiệp cũng nhằm mục đích phục vụ lợi ích của nhân dân và xã hội, nhưng không nhân danh Nhà nước, không đại diện cho Nhà nước để thực hiện nhiệm vụ của mình, mà hoạt động theo tôn chỉ, mục đích của cơ quan báo chí. Do vậy, không thể coi hoạt động tác nghiệp của nhà báo là thi hành công vụ.

Theo ông Đào Trọng Thi, về cơ chế bảo vệ nhà báo, phóng viên, Luật Báo chí hiện hành và dự thảo Luật đều quy định: nhà báo “được pháp luật bảo hộ trong hoạt động nghề nghiệp. Không ai được đe dọa, uy hiếp tính mạng, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của nhà báo, phá huỷ, thu giữ phương tiện, tài liệu, cản trở nhà báo hoạt động nghề nghiệp đúng pháp luật”.

Ngoài ra, Bộ luật Dân sự, Bộ luật Hình sự cũng đã quy định hình thức xử phạt đối với những hành vi cản trở nhà báo tác nghiệp như hành hung hay làm thiệt hại tài sản của nhà báo; Nghị định 159/2013/NĐ-CP đã quy định mức xử phạt hành chính cụ thể trong hoạt động báo chí.

Dù được Luật pháp bảo vệ nhưng tình trạng nhà báo bị hành hung, thậm chí là sát hại vẫn ngày càng phổ biến trên thế giới.

Thế giới chung tay bảo vệ nhà báo

Trên thế giới, trước tiên quyền tự do thân thể và an ninh thân thể luôn được pháp luật bảo vệ ở mức cao nhất, chẳng hạn như Tuyên ngôn thế giới về Quyền con người, 1948 (điều 3); Công ước quốc tế về quyền dân sự và chính trị, 1966 (điều 9.1). Vì vậy phải khẳng định rằng, các nhà báo trước tiên họ được pháp luật bảo vệ là một con người chân chính, bất cứ hành vi đe doạ, uy hiếp tính mạng, tấn công thân thể, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của các nhà báo là vi phạm những quy định về quyền con người này.

Năm ngoái, Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đã thông qua nghị quyết lên án các hành động bạo lực chống lại các nhà báo. Nghị quyết của HĐBA xác nhận truyền thông là một trong những nền tảng thiết yếu của một xã hội dân chủ và qua đó đóng góp vào việc bảo vệ dân thường, đồng thời kêu gọi các quốc gia thực hiện những bước đi đúng đắn để bảo đảm tính trách nhiệm đối với các hình thức tội phạm chống lại các nhà báo và các chuyên gia truyền thông.

Ở mỗi quốc gia đều có những quy định pháp luật riêng để bảo vệ nhà báo, chẳng hạn ở Australia, gần đây, các tiểu bang New South Wales, Victoria, Tây Australia… đã ban hành một số luật tạo đặc quyền cho nhà báo khi tác nghiệp, có cách tiếp cận thích hợp đối với đặc quyền của nhà báo, giúp họ thực hiện hiệu quả vai trò cung cấp thông tin cho cộng đồng cũng như sự phối hợp với cơ quan bảo vệ pháp luật nhằm bảo vệ nhà báo trong những trường hợp cần thiết.

Tại Pháp, vào năm 2010, nước này ban hành một đạo luật đầy đủ và riêng rẽ về vấn đề bảo đảm cho nhà báo sự bảo vệ toàn diện. Luật quy định rõ, việc bảo vệ bí mật nguồn tin của nhà báo sẽ phải được tuân thủ trong khi tiến hành toàn thể các hành động điều tra, đặc biệt là việc ngăn chặn trao đổi qua các phương tiện viễn thông. Do đó, không thể tiến hành nghe lén điện thoại hòng truy tìm xuất xứ nguồn tin của một nhà báo đang bị điều tra. Còn tại Mexico, nước này coi việc cản trở nhà báo là một tội danh phải đem ra xét xử, kể từ năm 2009, Mexico đã đưa ra nhiều biện pháp cứng rắn nhằm bảo vệ nhà báo một cách hữu hiệu nhất.

Theo thống kê, 90% các vụ tấn công nhà báo trên thế giới liên quan đến việc các nhà báo điều tra về tham nhũng, buôn lậu, vi phạm pháp luật, xâm hại quyền lợi của quốc gia… Vì vậy, trên thế giới bên cạnh luật pháp quy định bảo vệ các nhà báo, có nhiều tổ chức đã hình thành để bảo vệ nhà báo, chẳng hạn như: Liên đoàn báo chí quốc tế, Uỷ ban bảo vệ nhà báo thế giới, Hiệp hội Nhà báo Châu Âu… thông qua các tổ chức này, nhiều chương trình đào tạo về an toàn nghề nghiệp cũng như phối hợp giữa nhà báo với các cơ quan bảo vệ pháp luật để đối phó đã được các tổ chức này trang bị cho nhà báo.

Dù được Luật pháp bảo vệ nhưng tình trạng nhà báo bị hành hung, thậm chí là sát hại vẫn ngày càng phổ biến trên thế giới. Vì vậy, làm thế nào để bảo vệ nhà báo một cách hữu hiệu nhất trong quá trình tác nghiệp vẫn là vấn đề mà nhiều nước trên thế giới đang quan tâm giải quyết.

Hương Anh

Tags :

Bài viết đã chặn phản hồi!

Tin khác đã đăng

Theo bạn, nữ doanh nhân nào có tầm ảnh hưởng nhất?
  • 6.9%
  • 5.17%
  • 6.9%
  • 1.72%
  • 20.69%
  • 8.62%
  • 1.72%
  • 1.72%
  • 15.52%
  • 18.97%
  • 6.9%
  • 5.17%