Thông tin này vừa được đưa ra tại buổi tổng kết thi hành Luật Phòng chống bạo lực gia đình, ngày 12/12.

Quy định còn quá chung chung

Theo đó, các nghiên cứu về bạo lực gia đình đối với phụ nữ ở Việt Nam cho thấy có tới 58% phụ nữ đã kết hôn cho biết họ đã từng trải qua ít nhất một  hình thức bạo lực gia đình. Đặc biệt, con số thống kê cũng cho thấy gần 80% số vụ ly hôn hằng năm có nguyên nhân từ bạo lực gia đình...

Theo Luật sư Lê Thị Ngân Giang,tình trạng bạo lực gia đình giữa vợ chồng, cha con, mẹ con... đang rất đáng lo ngại. Số vụ án mạng xuất phát từ bạo lực gia đình ngày càng nhiều hơn và rùng rợn hơn. Đó là cảnh chồng đốt vợ con, giết vợ phi tang... Hoặc chồng giết vợ chỉ vì từ chối “chuyện chăn gối”. Nhưng cũng có vụ vợ uất ức lột quần áo chồng giữa chốn đông người do người chồng ngoại tình.

Số liệu điều tra những năm gần đây cho thấy có 30% hộ gia đình tham gia trả lời cho biết trong nhà xảy ra ít nhất một lần bạo lực gia đình mỗi năm. Nói như Thứ trưởng Bộ VH-TT&DL Trịnh Thị Thủy: “Hàng năm, số hộ gia đình có hành vi bạo lực có thể là hàng triệu hộ mỗi năm”.

Từ năm 2008 đến 2018, tòa án các cấp đã thụ lý 1,4 triệu vụ ly hôn và giải quyết 1,38 triệu vụ. Trong đó có 1 triệu vụ ly hôn xuất phát từ nguyên nhân bạo lực gia đình như bị đánh đập, ngược đãi, vợ hoặc chồng nghiện ma túy, rượu chè, đánh bạc, ngoại tình.

Đóng góp ý kiến ở góc độ luật pháp, nhiều chuyên gia cho rằng Điều 2 Luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2007 quy định các hành vi bạo lực gia đình còn quá chung chung và không đầy đủ. Điều này dẫn đến bỏ sót hành vi bạo lực gia đình.

Do đó, các chuyên gia cho rằng, cần bổ sung các hành vi bạo lực tình dục trong quan hệ vợ chồng như ép buộc mang thai, sinh sớm, sinh dày, sinh nhiều con, ép buộc lựa chọn giới tính thai nhi, ngăn cản không cho dùng biện pháp tránh thai... là bạo lực gia đình. Khung hình phạt với hành vi bạo lực gia đình như hành vi bức tử chỉ bị phạt tối đa bảy năm tù là chưa thỏa đáng. Cần có khung hình phạt cao hơn mới ngăn chặn được tình trạng bạo lực gia đình hiện nay. 

Cần sửa đổi cho phù hợp với tình hình mới

Phát biểu tại hội nghị, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cho rằng phòng, chống bạo lực gia đình là một nhiệm vụ quan trọng, nằm trong tổng thể xây dựng đời sống văn hoá, con người, là hành động cần thiết để bảo vệ quyền con người, đặc biệt bảo vệ quyền trẻ em, bình đẳng giới.

Việc lần đầu tiên Quốc hội thông qua Luật Phòng, chống bạo lực gia đình (năm 2008) là một nỗ lực rất lớn để luật hoá, điều chỉnh các hành vi vốn được coi là chuyện bình thường, riêng tư trong mỗi gia đình.

Quá trình thực hiện Luật đã góp phần thay đổi nhận thức, nhân rộng các điển hình tốt trong tất cả các khâu phòng ngừa, hỗ trợ, xử lý, can thiệp vào các hành vi, vụ việc bạo lực gia đình. Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đã đạt được, cần tập trung đánh giá những việc chưa làm được, chỉ ra những khâu còn yếu kém, phân tích sâu từng điều khoản để kiến nghị sửa đổi bổ sung, hoàn thiện cho phù hợp với tình hình mới.

Việc chưa có số liệu phản ánh thực trạng bạo lực gia đình là khoảng trống trong công tác quản lý hiện nay đòi hỏi cơ quan quản lý nhà nước cần có giải pháp xây dựng cơ sở dữ liệu trong thời gian tới. 

Phó Thủ tướng cũng đặt vấn đề trong thời gian chờ sửa luật, thì làm sao thực hiện tốt hơn các quy định pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình hiện nay. Bởi công tác thống kê số vụ việc bạo lực gia đình của ngành toà án đã khác với ngành văn hóa, thể thao và du lịch, rồi số liệu từ hội phụ nữ, các đoàn thể cũng có khác biệt.

Không đánh giá được thực trạng làm sao có giải pháp đúng? Cái này chúng ta phải chấn chỉnh. Cùng với đó, phải tuyên truyền rất cụ thể những hành vi bị xử lý theo Luật Phòng, chống bạo lực gia đình. Chưa kể những khảo sát của các tổ chức quốc tế còn tính đến hàng chục phần trăm gia đình có bạo lực ở mức độ khác nhau chứ không chỉ là những vụ việc phải đưa ra xét xử, hoà giải”, Phó Thủ tướng yêu cầu.

Ngoài ra, Luật đã quy định rất cụ thể trách nhiệm cùng như công tác phối hợp giữa nhiều cơ quan, tổ chức, đoàn thể xã hội nhưng thực tế vấn đề chưa được nhìn nhận, đánh giá nghiêm túc, không có sự phối hợp để triển khai những nhiệm vụ, chương tình mang tính dài hạn.

“Tinh thần là phải lấy tổ chức xã hội, đoàn thể chính trị làm nòng cốt để huy động các tổ chức, doanh nghiệp, cộng đồng tham gia chứ không chỉ có các bộ ngành, chính quyền địa phương”, Phó Thủ tướng gợi mở và đề nghị đối với những vụ việc, hành vi bạo lực gia định đã đến mức can thiệp thì phải xử lý nghiêm.

Phó Thủ tướng cũng giao Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chuẩn bị dự thảo Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường thực hiện Luật Phòng, chống bạo lực gia đình.